از اتحاد راهبردی تا تقابل دوجانبه؛ روابط آمریکا و کانادا چگونه شکراب شد؟
با آغاز دور دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ، روابط آمریکا و کانادا که سالها بهعنوان نمونهای کمنظیر از شراکت راهبردی شناخته میشد، وارد مرحلهای از تنش و سردی شده است؛ از جنگ تعرفهای و تهدیدهای متقابل گرفته تا جلوگیری از افتتاح یک پل مشترک، همه و همه نشانههایی از بحرانی کمسابقه در روابط دو متحد قدیمی است.
فرارو- با روی کار آمدن دولت دوم دونالد ترامپ، روابط آمریکا و کانادا که سالها بهعنوان یکی از باثباتترین و راهبردیترین روابط دوجانبه در جهان شناخته میشد، بهتدریج وارد دورهای از سردی و تنش شد؛ روندی که اکنون به تهدیدهای علنی و نمادین، از جمله جلوگیری از افتتاح یک پل مشترک میان دو کشور رسیده است.
به گزارش فرارو، اگرچه آمریکا و کانادا همچنان در زمره متحدان راهبردی به شمار میروند و همکاریهای گستردهای در حوزههای نظامی، امنیتی و اقتصادی دارند، اما سیاستهای تجاری و لحن تقابلی ترامپ در دور دوم ریاستجمهوریاش، این رابطه سنتی را با چالشهای جدی مواجه کرده است.
آمریکا و کانادا؛ متحدان قدیمی و راهبردی
پیش از ورود به جزئیات تنشهای اخیر، باید به ماهیت روابط دو کشور اشاره کرد. آمریکا و کانادا بهعنوان دو همسایه در قاره آمریکای شمالی، از دیرباز روابطی نزدیک و راهبردی داشتهاند. هر دو کشور عضو پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) هستند و طبق ماده ۵ این پیمان، تعهد دفاع جمعی در برابر تهدیدات خارجی دارند.
علاوه بر ناتو، واشنگتن و اتاوا در چارچوب «فرماندهی دفاع هوافضای آمریکای شمالی» موسوم به نوراد (NORAD) نیز همکاری میکنند؛ ساختاری مشترک که مسئولیت هشدار زودهنگام و دفاع از آسمان آمریکای شمالی را بر عهده دارد.
در حوزه اقتصادی نیز روابط دو کشور بهشدت درهمتنیده است. آمریکا بزرگترین شریک تجاری کانادا محسوب میشود و توافق تجارت آزاد ایالات متحده–مکزیک–کانادا (USMCA) که جایگزین نفتا شد، پیوندهای اقتصادی دو کشور را عمیقتر کرده است.
آغاز تنشها؛ جنگ تجاری ترامپ علیه متحد قدیمی
با وجود این پیشینه، دونالد ترامپ پس از پیروزی در انتخابات و بازگشت به کاخ سفید، مسیر تازهای در قبال کانادا در پیش گرفت. او بلافاصله پس از مراسم تحلیف دور دوم ریاستجمهوری خود اعلام کرد که دولتش قصد دارد از اول فوریه تعرفه ۲۵ درصدی بر واردات از کانادا و مکزیک اعمال کند.
متعاقب این اظهارات، ترامپ در اول فوریه با امضای سه فرمان اجرایی، تعرفه ۲۵ درصدی بر بخش عمدهای از کالاهای وارداتی از کانادا و مکزیک و نیز تعرفه ۱۰ درصدی بر کالاهای چینی را تصویب کرد؛ تعرفههایی که از ماه مارس همان سال بهطور رسمی اجرایی شدند.
واکنش کانادا به اقدام واشینگتن
این اقدام آمریکا با واکنش تند اتاوا روبهرو شد. جاستین ترودو، نخستوزیر وقت کانادا، اعلام کرد کشورش در برابر آنچه «اقدام خصمانه آمریکا» خواند، دست به اقدام متقابل خواهد زد. وی از اعمال تعرفه ۲۵ درصدی بر حدود ۱۰۷ میلیارد دلار از کالاهای آمریکایی خبر داد.
ترودو همچنین در پیامی خطاب به شهروندان آمریکا هشدار داد که جنگ تعرفهای ترامپ، هزینه زندگی را برای مصرفکنندگان آمریکایی افزایش خواهد داد.
تشدید تنشها و افزایش پیدرپی تعرفهها
با این حال، تنشها به همینجا ختم نشد. در دهم فوریه همان سال، ترامپ تعرفه ۲۵ درصدی بر واردات آلومینیوم از تمامی کشورها، از جمله کانادا، وضع کرد. چند ماه بعد، در دهم ژوئیه، رئیسجمهور آمریکا در نامهای به مارک کارنی، نخستوزیر جدید کانادا، از قصد خود برای افزایش تعرفه کالاهای کانادایی به ۳۵ درصد خبر داد.
در واکنش به این سیاستها، کانادا با انتشار یک تبلیغ و استفاده از سخنان رونالد ریگان، رئیسجمهور اسبق آمریکا، به تعرفههای ترامپ اعتراض کرد. اما این اقدام نیز با واکنش تند ترامپ مواجه شد؛ بهطوری که او ضمن اعلام توقف مذاکرات تجاری با کانادا، از افزایش ۱۰ درصدی دیگر تعرفهها سخن گفت.
ترامپ حتی دو هفته پیش کانادا را تهدید کرد که در صورت دستیابی به توافق تجاری با چین، با تعرفهای ۱۰۰ درصدی از سوی آمریکا روبهرو خواهد شد.
پل مشترک؛ نماد تازه اختلافات
در تازهترین تحول، موضوع افتتاح یک پل جدید میان آمریکا و کانادا به نمادی از تنشهای فزاینده میان دو کشور تبدیل شده است. دونالد ترامپ در حساب کاربری خود تهدید کرد که اجازه نخواهد داد این پل چند میلیارد دلاری که دو کشور را به هم متصل میکند، افتتاح شود.
او تأکید کرد تا زمانی که «آنچه آمریکا به کانادا داده، جبران نشود» و اتاوا «با انصاف و احترام» با واشنگتن برخورد نکند، اجازه بهرهبرداری از این پل صادر نخواهد شد.
این پل که بر روی رودخانه دیترویت ساخته شده و استان انتاریو کانادا را به ایالت میشیگان آمریکا متصل میکند، قرار بود پس از طی مراحل آزمایشی و دریافت مجوزهای لازم، به روی خودروها باز شود؛ اما اکنون به تازهترین قربانی تنشهای سیاسی و تجاری دو همسایه قدیمی بدل شده است.
