۷۶۲ مطلب
پس از ماهها تنش، آمریکا با پذیرش مذاکرات غیرمستقیم در مسقط، عملاً شروط ایران دربارهٔ مکان و قالب گفتوگو را پذیرفت؛ امری که نگرانی جدی اسرائیل را برانگیخته است. تلآویو بیم دارد مذاکرات صرفاً به پروندهٔ هستهای محدود شود و برنامهٔ موشکی و شبکهٔ منطقهای ایران نادیده بماند. شکاف اصلی میان ارزیابی واشنگتن و تلآویو، بر سر کارآمدی حملهٔ نظامی و میزان بازدارندگی ایران است. در این میان، بنبست سیاسی داخلی نتانیاهو، خطر قمار نظامی را افزایش داده است.
گفتوگوهای غیرمستقیم ایران و آمریکا با ارزیابی مثبت مقامات ایرانی ادامه یافته، اما آینده آن به تغییر واقعی رویکرد واشنگتن گره خورده است. همزمان، آمریکا تلاش دارد با شرطگذاریهای حداکثری، فشار را در پوشش دیپلماسی حفظ کند؛ رویکردی که حتی رسانههای غربی آن را به بنبست رسیده میدانند. در این میان، بحرانهای داخلی ترامپ، گزینه نظامی را به حاشیه رانده و اسرائیل را نگران توافقی کرده که بدون تأمین مطالباتش شکل بگیرد؛ وضعیتی که به تشدید جنگ روانی تلآویو انجامیده است.
نشریه اسرائیلی یدیعوت آحارونوت جزئیات تازهای از دیدار نتانیاهو و ترامپ را فاش کرد و از دیدار محرمانه این دو سخن گفت.
مذاکرات ایران و آمریکا در مسقط در نقطهای حساس میان دیپلماسی و تقابل جریان دارد؛ گفتوگوهایی که زیر سایه آرایش نظامی آمریکا، تحریمهای جدید و تهدید صریح ترامپ به اقدام نظامی پیش میرود. واشنگتن بر بستن کامل پرونده هستهای تمرکز دارد، در حالی که تهران بر حفظ غنیسازی و خطوط قرمز دفاعی پافشاری میکند. همزمان، اسرائیل نگران «توافقی محدود» است و با تشدید فشار سیاسی و حتی تهدید نظامی، تلاش می کند مسیر مذاکرات را تغییر دهد.
نخستین دور مذاکرات ایران و آمریکا در مسقط بدون دستاورد ملموس پایان یافت، اما نشان داد کانال دیپلماتیک همچنان باز است. اختلافات بنیادین بر سر دامنه مذاکرات، غنیسازی، تحریمها و محیط نظامی پابرجاست و بیاعتمادی متقابل، شالوده گفتوگوها را سست کرده است. همزمان، شتاب در برگزاری دور دوم بیانگر احساس فوریت در واشنگتن و آزمون محتاطانه این ارزیابی از سوی تهران است. نتیجه محتمل، نه توافق و نه جنگ، بلکه بنبستی مدیریتشده است.
گفتوگوهای هستهای ایران و آمریکا در عمان بدون تنش یا درگیری پایان یافت و بهعنوان «آغازی خوب» توصیف شد، اما اختلافهای بنیادین پابرجاست. ایران بر حق غنیسازی و خروج برنامه موشکی از مذاکرات تأکید دارد، در حالیکه آمریکا خواستار غنیسازی صفر، مهار موشکی و قطع حمایتهای منطقهای است. ترامپ بهدنبال توافقی سریع و قابلعرضه بهعنوان پیروزی است، اما پنجره دیپلماسی کوتاه و پرریسک است.
مذاکرات آمریکا و ایران در حالی آغاز شده که بیش از آنکه دیپلماتیک باشد، تحتالشعاع تهدید نظامی و مطالبات حداکثری واشنگتن قرار دارد. ترامپ با پنج شرط عملاً غیرقابلپذیرش وارد گفتوگو شده و همزمان آرایش نظامی آمریکا تشدید شده است. ایران با تغییر دکترین به رویکردی تهاجمی، بر خط قرمز موشکی تأکید دارد و محور مقاومت نیز از آمادگی برای گسترش درگیری میگوید. نتیجه، دیپلماسیای لرزان بر لبه جنگی ناخواسته اما محتمل است.
مذاکرات مسقط میان ایران و آمریکا با وجود تماس مستقیم بیسابقه، همچنان زیر سایه فشار نظامی و اختلافات راهبردی پیش میرود. تهران بر محدود ماندن گفتوگوها به پرونده هستهای و تداوم غنیسازی اصرار دارد، در حالی که واشنگتن به دنبال توافقی فراگیرتر است. حضور ژنرالهای آمریکایی و بسیج نظامی، مذاکره را به ابزاری از «قدرتنمایی» بدل کرده است. همزمان، تحلیلهای عبری هشدار میدهند که جنگ با ایران میتواند به کابوسی پرهزینه برای آمریکا تبدیل شود.
در آستانه مذاکرات استانبول، تنش میان ایران، آمریکا و اسرائیل بهطور همزمان در سه سطح دیپلماتیک، نظامی و رسانهای تشدید شده است. برخوردهای دریایی، فشارهای اسرائیل بر واشنگتن و اختلافات عمیق در محاسبات امنیتی طرفها نشان میدهد چشمانداز توافق جامع بسیار ضعیف است. اسرائیل توافق محدود را تهدیدزا میداند، ایران به نیت آمریکا بدبین است و دولت ترامپ میان دیپلماسی و فشار نظامی گرفتار شده؛ نتیجه، مذاکرهای شکننده در سایه خطر تشدید بحران است.
مذاکرات ایران و آمریکا در عمان، تلاشی برای مهار بحرانی است که بیش از هر چیز ریشه در محاسبات سیاسی واشنگتن و فشار اسرائیل دارد. ایران با تمرکز صرف بر پرونده هستهای و از موضع مقاومت وارد گفتوگو شده، در حالی که آمریکا میان دیپلماسی و نمایش قدرت نظامی گرفتار است. مسئله اصلی نه فقدان راهحل فنی، بلکه بیاعتمادی عمیق، فشار برای تغییر نظام و ناتوانی واشنگتن در پرداخت بهای واقعی توافق است.
